السيد محمد صادق الروحاني

488

توضيح المسائل ( فارسي )

است : أول - صد شتر كه داخل سال ششم شده باشند ودر صورتي كه قتل عمدى نباشد سن شترها كمتر از اين است . دوم - دويست گاو . سوم - هزار گوسفند . چهارم - دويست حله وهر حله دو پارچه ايست كه در يمن مىبافند . پنجم - هزار مثقال شرعي طلا كه هر مثقال ان 18 نخود است . ششم - ده هزار درهم كه هر درهمى 6 ، 12 نخود نقره سكه دار است . مسأله 2793 - دية چند چيز مثل دية كشتن است كه مقدار آن در مسأله پيش بيان شد : أو ل - آنكه دو چشم كسى را كور كند ، واگر يك چشم أو را كور كند ، بايد نصف دية كشتن را بدهد مگر آنكه بيش از يك چشم نداشته باشد ، خلقتا يا به سببي از طرف خدا كه در اين صورت بايد دية تمام بدهد . دوم - دو گوش كسى را ببرد ، يا كارى كند كه هر دو گوش أو كر شود ، واگر يك گوش أو را ببرد يا كر كند ، بايد نصف دية كشتن را بدهد واگر نرمه گوش أو را ببرد ، بايد ثلث دية كشتن را بدهد . سوم - تمام بيني يا نرمه بيني كسى را ببرد . چهارم زبان كسى را كه لآل نيست از بيخ ببرد ، واگر مقدارى ز آن را ببرد بايد به نسبت حروفى كه به جهت قطع آن مقدار از زبان از بين رفته وبه نسبت مساحت دية بدهد - مثلا اگر نصف زبان كسى را قطع وبه واسطه آن نصف حروف از بين برود ، بايد نصف دية كشتن را بدهد ، ودر صورت اختلاف بايد مصالحه نمايند مثلا اگر نصف زبان كسى را ببرند وبه واسطه آن دو ثلث حروف از بين برود نصف دية را بايد بدهد ، ودر زيادى تا دو ثلث ديگر بايد مصالحه شود ، واگر زبان كسى را كه لآل است از بيخ ببرد سه يك دية را بايد بدهد . پنجم - تمام دندانهاى مردى را از بين ببرد ودية هر كدام از دوازده دندان جلوى دهان كه شش عدد بالا وشش عدد پايين مى باشد پنجاه مثقال .